Een spelletje Catan begint met een paar belangrijke beslissingen. Nog voordat er veel wegen zijn gebouwd of steden op het eiland verschijnen, heeft iedere speler al een bepaalde uitgangspositie. Juist daarom zijn de eerste keuzes belangrijk. Een goede start betekent niet automatisch dat je de partij wint, maar een slimme beginpositie kan later veel mogelijkheden bieden.
Kijk verder dan één grondstof
Bij het plaatsen van een nederzetting is het verleidelijk om vooral te kijken naar één aantrekkelijke grondstof. Toch is het meestal interessanter om naar het geheel te kijken. Hout kan bijvoorbeeld nuttig zijn voor wegen, terwijl graan en erts belangrijk worden wanneer je je nederzettingen wilt ontwikkelen.
Een sterke beginpositie kan verschillende grondstoffen combineren. Daardoor ben je minder afhankelijk van één soort kaart en kun je je plannen gemakkelijker aanpassen wanneer de dobbelstenen anders uitvallen dan verwacht.
Let daarom op:
- de soorten grondstoffen rond een kruispunt;
- de beschikbare getallen op de aangrenzende gebieden;
- de mogelijkheden om later uit te breiden;
- de verbindingen naar andere delen van het eiland;
- de plaatsen waar andere spelers waarschijnlijk willen bouwen.
Een goede plek is meer dan een goede opbrengst
Een locatie met meerdere aantrekkelijke grondstoffen lijkt op het eerste gezicht altijd interessant. Toch moet je ook nadenken over wat er daarna gebeurt. Kun je vanaf deze plaats een weg bouwen? Is er ruimte voor een volgende nederzetting? Kan een andere speler jouw geplande route blokkeren?
Catan beloont spelers die niet alleen naar de huidige beurt kijken. Een beslissing die nu goed lijkt, kan later minder handig blijken wanneer een belangrijke route niet meer beschikbaar is.
Daarom is het verstandig om tijdens de eerste fase van het spel al een globaal plan te hebben. Dat plan hoeft niet vast te liggen. Zie het eerder als een richting waarin je wilt ontwikkelen.
Dobbelstenen en kansen
De productie van grondstoffen is verbonden met de uitkomst van de dobbelstenen. Daardoor weet je nooit precies welke grondstoffen je tijdens de volgende ronde zult ontvangen.
Dit betekent dat je niet uitsluitend op zekerheid kunt spelen. Het is nuttiger om kansen te herkennen en verschillende mogelijkheden open te houden.
Wanneer je bijvoorbeeld regelmatig hout ontvangt maar nauwelijks graan, kun je proberen hout te gebruiken voor uitbreiding of het te ruilen voor een grondstof die je mist.
Houd je tegenstanders in de gaten
Een belangrijk onderdeel van Catan is dat je niet alleen je eigen ontwikkeling beheert. Andere spelers bouwen tegelijkertijd hun eigen netwerk.
Let daarom op waar zij wegen beginnen te leggen, welke grondstoffen zij lijken te verzamelen en welke open plaatsen voor hen interessant kunnen zijn.
Je hoeft iedere tegenstander niet voortdurend te blokkeren. Soms is het juist slimmer om jouw eigen ontwikkeling sneller en efficiënter te maken.
Een flexibel plan wint vaak
Een veelgemaakte fout is om vanaf de eerste beurt één strategie te kiezen en daar koste wat kost aan vast te houden. Catan verandert voortdurend. Een andere speler kan een belangrijke plek innemen, een ruil kan onverwacht interessant worden of een bepaalde grondstof kan ineens schaars zijn.
Een flexibel plan werkt daarom vaak beter.
Vraag jezelf tijdens het spel regelmatig af:
- Welke grondstof heb ik nu echt nodig?
- Welke bouwmogelijkheid is het meest waardevol?
- Welke route kan ik nog bereiken?
- Welke ontwikkeling kan mijn positie versterken?
- Wat zullen de andere spelers waarschijnlijk doen?
Het doel van een sterke start
Een goede start draait niet om het verzamelen van zoveel mogelijk kaarten. Het gaat om het creëren van mogelijkheden. Je wilt een positie waarin je meerdere kanten op kunt.
Wie vanaf het begin aandacht besteedt aan grondstoffen, ruimte, uitbreiding en concurrentie, heeft later meer keuzes. En juist die keuzes maken Catan interessant.
De eerste zet is dus geen garantie voor de overwinning. Het is het begin van een plan dat tijdens de hele partij kan veranderen. Kijk vooruit, blijf flexibel en gebruik iedere nieuwe situatie in je voordeel.

